Cypr

posted on : 6 września, 2025 posted by : Iwonka 0 Comment

W dniach 20-24 czerwca 2025 przebywaliśmy na Cyprze. 20 czerwca 2025 o godzinie 9.30 lotem z Rynair z Berlina przylecieliśmy do Pafos na Cyprze.

Cypr to wyspa o powierzchni 9 251 km², co czyni ją trzecią co do wielkości w basenie Morza Śródziemnego, po Sycylii i Sardynii. Mieszka na niej około 1,2 miliona ludzi, z czego około 80% to Grecy cypryjscy, a 20% to Tureccy Cypryjczycy. Wyspa ma 648 km linii brzegowej, co sprawia, że jest idealnym miejscem do uprawiania sportów wodnych i relaksu na plaży. Wysokość najwyższego szczytu, Olympos, to 1 952 m n.p.m., a średnia temperatura w lipcu wynosi około 30°C, co sprawia, że Cypr jest popularnym celem turystycznym przez cały rok. Stolica, Nikozja, ma 300 000 mieszkańców, a wyspa jest podzielona na dwie części – grecką i turecką – co wpływa na jej unikalną polityczną i kulturową sytuację.

Po wylądowaniu udaliśmy się do wypożyczalni samochodów Hertz i pojechaliśmy z stronę Larnaki.

Larnaka

Larnaka (Λάρνακα) to nadmorskie miasto na południowym wybrzeżu Cypru, trzecie co do wielkości w kraju. Oto krótki opis z liczbami:

Liczba mieszkańców: ok. 85 000 w samym mieście, 145 000 w aglomeracji.
Powierzchnia: ok. 112 km².
Port lotniczy: Port Lotniczy Larnaka (LCA) – największe lotnisko na Cyprze, obsługujące ponad 8 mln pasażerów rocznie.
Historia: miasto ma ponad 3 000 lat historii – dawna Kition.
Plaże: ponad 8 km piaszczystych plaż, w tym słynna Finikoudes Beach.
Klimat: średnia temperatura latem to 33°C, zimą 15–18°C; 320 słonecznych dni w roku.
Odległości: ok. 50 km od Nikozji, 70 km od Limassol.

Larnaka to trzecie co do wielkości miasto na Cyprze, liczące około 85 000 mieszkańców. Położone jest na południowym wybrzeżu wyspy, nad Morzem Śródziemnym, i słynie z ponad 8 km piaszczystych plaż, w tym popularnej Finikoudes. Miasto ma bogatą historię sięgającą ponad 3 000 lat – w starożytności znane było jako Kition.

Larnaka jest ważnym węzłem komunikacyjnym – znajduje się tu największy na wyspie Port Lotniczy Larnaka (LCA), obsługujący ponad 8 mln pasażerów rocznie. Klimat jest typowo śródziemnomorski – średnia temperatura latem to 33°C, zimą około 15°C, a słońce świeci tu przez 320 dni w roku.

Warto zobaczyć Kościół św. Łazarza z IX wieku, słone jeziora z flamingami (szczególnie zimą) oraz promenadę obsadzoną palmami. Larnaka leży około 50 km od Nikozji i 70 km od Limassol, co czyni ją świetną bazą wypadową do zwiedzania wyspy.

Nocleg

Hotel Indigo

Hotel Indigo Larnaca to elegancki, butikowy hotel tylko dla dorosłych, położony w samym sercu starej dzielnicy Larnaki, tuż obok kościoła św. Łazarza i zaledwie kilka minut spacerem od plaży Finikoudes. Hotel mieści się w odrestaurowanych historycznych kamienicach, łącząc tradycyjny cypryjski styl z nowoczesnym designem. Do dyspozycji gości jest 40 komfortowych pokoi, a na dachu znajduje się basen z panoramicznym widokiem na Morze Śródziemne i stylowy bar. W hotelu działają także restauracja Avli z kuchnią śródziemnomorską oraz wine bar z szerokim wyborem lokalnych win. Jest tam wyjątkowa atmosfera, wysoki standard obsługi, smaczne śniadania oraz świetną lokalizację w pobliżu zabytków, sklepów i restauracji.

Wiecej informacji tutaj

Agia Napa

Agia Napa to najpopularniejszy kurort wypoczynkowy na południowo-wschodnim wybrzeżu Cypru, w regionie Famagusta. Choć stałych mieszkańców jest zaledwie ok. 3 200, w sezonie miasto przyciąga ponad 500 000 turystów rocznie, głównie z Europy. Agia Napa słynie z ponad 14 piaszczystych plaż nagrodzonych Błękitną Flagą – najpiękniejsza to Nissi Beach, z białym piaskiem i turkusową wodą, idealna do sportów wodnych. Klimat jest słoneczny przez 320 dni w roku, a temperatura latem sięga 33°C.

To centrum życia nocnego Cypru – setki barów, klubów i beach barów sprawiają, że miasto nazywane jest „Ibizą Wschodu”. Oprócz rozrywki warto zwiedzić monastyr z XVI wieku, Park Rzeźb z widokiem na morze, Muzeum Morskie Thalassa, a także odbyć rejs do Cape Greco, gdzie znajdują się słynne morskie groty. Agia Napa leży około 45 km od Larnaki, co czyni ją łatwo dostępną i idealną na wakacje.

Słone jeziora

Słone Jezioro w Larnace to jeden z najbardziej malowniczych i unikalnych zakątków Cypru, będący domem zimowym dla tysięcy flamingów. Kompleks czterech jezior o łącznej powierzchni około 2,2 km² przyciąga ptaki migracyjne od listopada do marca, a w szczycie sezonu można tu zobaczyć nawet 10 000–15 000 osobników. Okolica jest objęta ochroną w ramach programów Ramsar i Natura 2000, a wzdłuż jeziora biegnie 4-kilometrowa ścieżka przyrodnicza z punktami widokowymi, idealna na spacery i obserwacje przyrody. W pobliżu znajduje się również Hala Sultan Tekke – jedno z najważniejszych muzułmańskich miejsc pielgrzymkowych. Najlepszy czas na wizytę to zima, gdy jezioro tętni życiem i staje się rajem dla fotografów i miłośników przyrody. Słone jeziora w Larnace powstały w wyniku naturalnego procesu gromadzenia się wód morskich w płytkich zagłębieniach terenu, które nie mają odpływu do morza. Z biegiem czasu woda parowała, pozostawiając bogate w sole osady, dzięki czemu powstały charakterystyczne słone jeziora. Dodatkowo ich obecny kształt i wielkość były kształtowane przez działalność człowieka – w przeszłości wykorzystywano je do produkcji soli morskiej. Położenie jezior wzdłuż wybrzeża Larnaki oraz sezonowe wahania wody stworzyły idealne warunki dla życia flamingów i innych ptaków wodnych, które korzystają z nich jako miejsca odpoczynku i żerowania podczas migracji.

Meczet Hala Sultan Tekke

Hala Sultan Tekke to jeden z najważniejszych zabytków islamskich na Cyprze, położony nad brzegiem słonego jeziora w Larnace. Został wzniesiony w XVI wieku, a obecna struktura pochodzi głównie z XVIII wieku. Meczet jest miejscem pielgrzymek dla muzułmanów – corocznie odwiedza go kilka tysięcy wiernych, zwłaszcza w czasie obchodów urodzin proroka Mahometa. W kompleksie znajduje się grobowiec Umm Haram, uznawanej za ciotkę proroka, co czyni miejsce wyjątkowo świętym. Hala Sultan Tekke otoczony jest palmami i widokiem na 2,2 km² słonych jezior, gdzie zimą gromadzą się tysiące flamingów – od 10 000 do 15 000 osobników. Meczet zachwyca architekturą z charakterystyczną kopułą i minaretem oraz spokojną atmosferą idealną do refleksji. jest jednym z najważniejszych miejsc pielgrzymkowych islamu, uznawanym za czwarte najświętsze po Mekce, Medynie i Jerozolimie. Został zbudowany w XVIII wieku na miejscu grobu Umm Haram, ciotki proroka Mahometa, która zginęła w 649 roku podczas wyprawy na Cypr. Kompleks składa się z meczetu, mauzoleum, minaretu, cmentarza oraz pomieszczeń dla pielgrzymów.

Meczet ma kwadratowy plan o bokach długości 13 metrów. Jego centralna kopuła spoczywa na bębnie, a w narożach znajdują się półkopuły. Do budynku przylega portyk z trzema łukami od strony frontowej i jednym po każdej z bocznych ścian. Minaret, zbudowany w północno-zachodnim narożniku meczetu, został odnowiony w 1959 roku.

Hala Sultan Tekke jest także częścią większego kompleksu archeologicznego, który obejmuje pozostałości starożytnego miasta z epoki brązu. Badania wykazały, że miasto to miało powierzchnię od 25 do 50 hektarów, co czyniło je jednym z większych ośrodków miejskich w basenie Morza Śródziemnego w tym okresie.

Stanowisko archeologiczne Choirokoitia

Choirokoitia to jedno z najważniejszych stanowisk archeologicznych na Cyprze, położone około 6 km od wybrzeża, w dolinie rzeki Maroni. Osada została założona około 7000 roku p.n.e. przez rolników przybyłych z Anatolii lub Lewantu i była zamieszkiwana do około 4000 roku p.n.e.

W 1998 roku Choirokoitia została wpisana na listę Światowego Dziedzictwa UNESCO jako jedno z najlepiej zachowanych neolitycznych stanowisk wschodniego Morza Śródziemnego.

Osada zajmowała powierzchnię około 3 hektarów i składała się z okrągłych domów o średnicy od 2 do 9 metrów, zbudowanych z kamienia i cegły mułowej, z płaskimi dachami. Budynki były zgrupowane wokół wspólnego dziedzińca, co sugeruje istnienie zorganizowanej struktury społecznej.

Mieszkańcy Choirokoitii zajmowali się uprawą pszenicy, jęczmienia, soczewicy, grochu i bobu, hodowlą owiec, kóz i świń, a także polowali na jelenie. Zbierali również dzikie owoce, takie jak oliwki, figi, pistacje, śliwki i gruszki.

W osadzie znaleziono liczne narzędzia kamienne i kościane, naczynia kamienne oraz figurki antropomorficzne, które świadczą o istnieniu wierzeń religijnych i rytuałów pogrzebowych. Pochówki odbywały się pod podłogami domów, w pozycji embrionalnej.

Choirokoitia stanowi cenne źródło wiedzy o początkach osadnictwa rolniczego na Cyprze i wschodnim basenie Morza Śródziemnego.

Lefkara

Lefkara to malownicza wioska na Cyprze, położona w regionie Larnaka, około 43 km od miasta Larnaka, w południowo-wschodniej części wyspy, u podnóża Gór Troodos, na wysokości około 650 m n.p.m.

Wioska składa się z dwóch części: Pano Lefkara (wyższa) i Kato Lefkara (niższa). Pano Lefkara jest znana z tradycyjnego rzemiosła, takiego jak haft koronkowy (lefkaritika) i srebrna biżuteria. Lefkaritika to ręcznie robiona koronka, która łączy cztery podstawowe elementy: haft, wycinanie, wypełnienia satynowe i obszycia igłą. Tradycja haftu koronkowego w wiosce Lefkara sięga przynajmniej XIV wieku.

Pano Lefkara była największym miastem na Cyprze w XVI wieku. W okresie franko-weneckim (1191–1571) stała się lennem. W 1481 roku, według legendy, Leonardo da Vinci odwiedził wioskę i zakupił koronkową serwetkę, którą później ofiarował katedrze w Mediolanie.

Obecnie w Pano Lefkara mieszka około 868 osób. Warto odwiedzić wioskę, aby zobaczyć tradycyjne domy z kamienia, wąskie brukowane uliczki i warsztaty rzemieślnicze, gdzie można podziwiać i zakupić lokalne wyroby.

Pafos

Pafos to miasto na południowo-zachodnim wybrzeżu Cypru, które słynie z bogatej historii sięgającej 4 tysięcy lat. Według mitologii greckiej to właśnie tutaj, w pobliżu skały Petra tou Romiou, miała narodzić się bogini Afrodyta, co czyni Pafos miejscem kultu miłości i piękna. Miasto było stolicą Cypru w czasach rzymskich, a do dziś zachowały się imponujące mozaiki z III–V wieku w Domu Dionizosa i innych willach, wpisane na listę UNESCO. W Pafos można zobaczyć również grobowce królewskie z IV wieku p.n.e. wykute w skale. W 2017 roku Pafos zostało Europejską Stolicą Kultury, co podkreśla jego znaczenie kulturalne. Dziś to nie tylko zabytek, ale też tętniące życiem miasto z portem, plażami i licznymi restauracjami.

Zamek

Zamek w Pafos to jeden z najbardziej charakterystycznych zabytków miasta, położony tuż przy porcie. Pierwotnie wzniesiony przez Bizantyjczyków w celu ochrony miasta, był wielokrotnie przebudowywany przez Wenecjan i później odbudowany przez Turków Osmańskich w XVI wieku po zniszczeniach dokonanych przez trzęsienie ziemi. Fort ma kształt prostokątnej wieży z grubymi murami i małymi oknami strzelniczymi. W przeszłości pełnił funkcje obronne, a także był więzieniem i magazynem soli.

Wymiary i fakty:

Budowla jest niewielka – ma ok. 35 m długości i 20 m szerokości, a wysokość murów sięga 13 m.
Składa się z jednej dużej sali wewnętrznej i tarasu widokowego na dachu.
Obecnie jest wykorzystywany jako miejsce wydarzeń kulturalnych, np. corocznego festiwalu operowego.
Jest symbolem Pafos i znajduje się na liście UNESCO jako część stanowiska archeologicznego.

Monastyr Chrysorrogiatissa

Monastyr Chrysorrogiatissa to jeden z najważniejszych klasztorów na Cyprze, położony w górach Troodos, w pobliżu wioski Panagia, na wysokości ok. 820 m n.p.m. Został założony w 1152 roku przez mnicha Ignacego, który według legendy odnalazł na wybrzeżu ikonę Matki Boskiej namalowaną przez św. Łukasza i przeniósł ją w to miejsce.

Ciekawostki i liczby:

Nazwa oznacza „Nasza Pani ze Złotego Granatu” (symbol płodności i życia).
W klasztorze znajduje się oryginalna ikona Maryi, uznawana za cudowną, przechowywana w bogato zdobionej kaplicy.
Kompleks obejmuje kościół z XVIII wieku, muzeum z kolekcją ikon oraz piwnice z wytwórnią wina (klasztor słynie z tradycyjnej produkcji wina od stuleci).
Klasztor Chrysorrogiatissa znajduje się w regionie Pafos, niedaleko wioski Panagia, ok. 37 km od miasta Pafos, na wysokości około 820 m n.p.m. w górach Troodos. Został założony w 1152 roku przez mnicha Ignacego, który – według tradycji – odnalazł ikonę Matki Boskiej na wybrzeżu i przeniósł ją w góry, aby ocalić przed najazdami. Nazwa klasztoru oznacza „Nasza Pani ze Złotego Granatu”, a symbol granatu pojawia się w dekoracjach klasztornych.
Interesujące fakty i liczby:
Ikona Maryi przechowywana w klasztorze jest uznawana za cudowną i tradycja mówi, że została namalowana przez św. Łukasza Ewangelistę.
Główna świątynia klasztoru w obecnej formie pochodzi z XVIII wieku i została gruntownie odnowiona w 1770 roku.
Wnętrze zdobi bogaty ikonostas z pozłacanym drewnem, a muzeum klasztorne przechowuje kolekcję ponad 100 ikon oraz starożytne rękopisy.
Klasztor posiada własne winnice i piwnice, gdzie od wieków produkuje się tradycyjne cypryjskie wino, w tym słynną Commandaria (jedno z najstarszych win świata).
Kompleks jest otwarty dla zwiedzających, a tarasy widokowe oferują panoramę dolin i gór.
Największe uroczystości odbywają się 15 sierpnia (Wniebowzięcie NMP), przyciągając setki pielgrzymów.
Na terenie klasztoru działa także nowoczesna wytwórnia wina i sklep z lokalnymi produktami.Klasztor jest popularnym celem pielgrzymek, szczególnie 15 sierpnia, podczas święta Wniebowzięcia NMP.
Z tarasu rozciąga się widok na dolinę i winnice, co czyni to miejsce jednym z najbardziej malowniczych punktów w regionie Pafos.

Plaża Afrodyty

Plaża Afrodyty, znana jako Petra tou Romiou, to jedno z najbardziej rozpoznawalnych miejsc na Cyprze, położone ok. 25 km na wschód od Pafos, przy drodze do Limassol. To tutaj, według mitologii greckiej, z morskiej piany narodziła się bogini Afrodyta, co czyni plażę symbolem miłości i piękna. Sama plaża jest żwirowo-kamienista, otoczona krystalicznie czystą wodą i charakterystycznymi skałami. Najbardziej znana z nich to monumentalna Petra tou Romiou, czyli „Skała Greka”, związana z legendą o bizantyjskim bohaterze Digenisie Akritasie, który miał rzucić skałę w morze, by powstrzymać piratów.

Interesujące fakty i liczby:

Plaża leży przy autostradzie A6 i jest częścią trasy Afrodyty.
Według miejscowej tradycji, trzykrotne opłynięcie skały ma zapewnić wieczną młodość, urodę lub szczęście w miłości.
Woda jest głęboka, z silnymi prądami – kąpiel wymaga ostrożności (brak ratowników).
W pobliżu znajdują się punkty widokowe, parking oraz mała kawiarnia z panoramą wybrzeża.
To jedno z najczęściej fotografowanych miejsc na Cyprze – widok skały jest wizytówką wyspy w folderach turystycznych.
Obszar wokół plaży jest chroniony ze względu na unikalne formacje geologiczne i krajobraz przyrodniczy.
Według badań geologicznych skały mają ponad 100 milionów lat i należą do formacji wapiennych typowych dla wybrzeża cypryjskiego.

Park archeologiczny Pafos

Park Archeologiczny Kato Pafos to jedno z najcenniejszych stanowisk na Cyprze, wpisane na listę UNESCO w 1980 roku. Obszar parku obejmuje ok. 80 ha i zawiera pozostałości od czasów hellenistycznych (IV w. p.n.e.), przez okres rzymski (I–V w. n.e.), aż po średniowiecze.

Najważniejsze atrakcje i szczegóły:

Mozaiki rzymskie – Największa atrakcja parku, uznawane za jedne z najlepiej zachowanych w basenie Morza Śródziemnego. Powstały w II–V w. n.e. i zdobiły podłogi bogatych rezydencji.
- Dom Dionizosa – mozaiki przedstawiające boga wina, sceny z polowania, zwierzęta i postacie mitologiczne.
- Dom Tezeusza – mozaika z labiryntem i walką Tezeusza z Minotaurem.
- Dom Aiona – wyjątkowa mozaika przedstawiająca boga Aiona w scenach mitologicznych.
- Dom Orfeusza – mozaika z Orfeuszem grającym na lirze.
Odeon rzymski – teatr z II wieku, który mógł pomieścić ok. 1 200 widzów; do dziś odbywają się tam koncerty.
Agora – centralny plac z kolumnadami, miejsce handlu i spotkań.
Saranda Kolones – średniowieczna forteca zbudowana przez Bizantyjczyków w VII wieku, zniszczona przez trzęsienie ziemi w 1222 roku. Nazwa „Czterdzieści Kolumn” pochodzi od licznych granitowych kolumn na terenie ruin.
Ruiny wczesnochrześcijańskich bazylik (IV–VII w.), świadczące o rozwoju chrześcijaństwa na Cyprze.
Groby królewskie – monumentalne grobowce wykute w skale (choć znajdują się poza głównym obszarem parku, są częścią kompleksu archeologicznego w Pafos).
Mozaiki odkryto przypadkowo w 1962 roku przez rolnika, a od tego czasu wykopaliska trwają nieprzerwanie.

Praktyczne informacje:

Powierzchnia: ok. 80 ha
Wpis na listę UNESCO: 1980
Godziny otwarcia: 8:30–17:00 (zimą), 8:30–19:30 (latem)
Bilet: ok. 4,50 €
Czas zwiedzania: 2–3 godziny

Nocleg

Hotel Almyra

W tym miejscu spędziliśmy 3 noce. Hotel Almyra w Pafos to luksusowy obiekt położony nad samym morzem, zaledwie kilka minut spacerem od portu i archeologicznego parku w Pafos. Oferuje 189 eleganckich pokoi i apartamentów z widokiem na Morze Śródziemne lub ogrody, a także nowoczesne udogodnienia, w tym baseny zewnętrzne i wewnętrzne, spa Almyraspa, siłownię, korty tenisowe oraz zajęcia fitness. Hotel posiada cztery restauracje serwujące dania kuchni śródziemnomorskiej i azjatyckiej, a także bary z tarasami widokowymi. Obiekt jest idealnym miejscem zarówno dla rodzin, jak i par – oferuje specjalne strefy dla dorosłych, klub dla dzieci oraz opiekę nad najmłodszymi. Dzięki nowoczesnemu designowi, połączonemu z naturalnymi materiałami i panoramicznymi widokami, Almyra uchodzi za jeden z najbardziej stylowych hoteli na Cyprze.